concentration camps For World War II camps in countries occupied by Nazi Germany, do not use phrases like Polish death camps that confuse the location and the perpetrators. Use instead, for example, death camps in Nazi-occupied Poland.

This is a major development because more than 1,700 newspapers and more than 5,000 television and radio broadcasters subscribe to the Associated Press. The AP Stylebook is the most widely-used journalistic style guide in the United States.

These changes can be attributed to you, the more than 300,000 people that have signed the Kosciuszko Foundation Petition on German Concentration Camps. http://www.thekf.org/events/news/petition/ 

Thanks to all that have signed this petition. Your vigilance will ensure that the media is accurate in writing about German concentration camps in Nazi-occupied Poland.  

The Kosciuszko Foundation will continue to collect signatures on this petition until all news outlets stop using the erroneous phrase. When you see that a news outlet makes this mistake, please direct them to the petition and show them that respectful news organizations no longer use this phrase.

All the best,

Alex Storozynski
President & Executive Director
The Kosciuszko Foundation
15 East 65th Street
New York, NY 10065
212-734-2130
http://thekf.org/

So it may come as a surprise that Poland and many of its neighbors in Central and Eastern Europe have decided the time is right to deal with the unfinished business. Suddenly there is a wave of accounting in the form of government actions and cultural explorations, some seeking closure, others payback.

By NICHOLAS KULISH

Published: February 20, 2012

Read the full article at The New York Times at

http://www.nytimes.com/2012/02/21/world/europe/poland-leads-wave-of-communist-era-reckoning-in-europe.html?_r=1&ref=world

To jego drugie podejście do Kongresu. W 2010 roku ubiegał się z 8. dystryktu. Co prawda odpadł w prawyborach, ale nie stracił zapału do polityki. “Jak się raz ktoś w to wgłębi, to nie można już spokojnie usiąść, bo zaczyna się widzieć pewne sprawy i nie można koło nich przejść obojętnie. Jak się człowiek wycofa i zrezygnuje, to jakby dawał przyzwolenie na to, co się wokół dzieje” – twierdzi dr Billack, który w styczniu oficjalnie ogłosił początek swojej drugiej kampanii, a w najbliższą niedzielę w Johnny’s Bar w Clifton spotyka się z wyborcami.

Zebrał już większość podpisów potrzebnych do złożenia w Trenton petycji o umieszczenie jego nazwiska na karcie do głosowania w czerwcowych prawyborach. Liczy też na nominację Partii Republikańskiej z powiatu Bergen. “Nominacja oznacza, że partia stawia przy tobie znaczek i mówi, że cię popiera. Nie gwarantuje to wygranej w prawyborach, ale bardzo pomaga. Bez nominacji trudno jest wygrać” – tłumaczy.

Dr Billack mocno popiera takie konserwatywne wartości, jak np. prawo dziecka do życia czy małżeństwo jako związek między kobietą i mężczyzną (choć nie ma nic przeciwko związkom partnerskim). Jednak, jak twierdzi, nie jest stereotypowym republikaninem i np. popiera ideę związków zawodowych, pod warunkiem, że nie są skorumpowane i właściwie dowodzone. “Kształtuję moje poglądy według tego, co byłoby lepsze dla ludzi, bez nadawania im etykietki” – wyjaśnia.

Barackowi Obamie nie może wybaczyć reformy systemu ubezpieczeń zdrowotnych. Naprawę tego systemu stawia pośród priorytetów swojego programu wyborczego. “Zatwierdzenie liczącego 3000 stron projektu ustawy, którego kongresmani nie dali rady przeczytać, nie było w porządku. Teraz naród będzie ponosił tego konsekwencje” – mówi dr Billack, tłumacząc, że przez reformę w takiej formie, w jakiej została zatwierdzona, wprowadzone zostaną limity na wiele badań diagnostycznych. “Ubezpieczenie nie pokryje kobietom mammografii co roku, tylko co dwa lata. Jako specjalista od badań nad rakiem piersi wiem, że 2 czy 3 miesiące mogą decydować o życiu kobiety – tłumaczy. – Potrzebujemy w Waszyngtonie ludzi, którzy będą wiedzieli, jak zreformować ten system, i którzy nie są manipulowani przez koncerny farmaceutyczne”.

Nie jest przeciwny antykoncepcji, ale nie chce, aby podatnicy za nią płacili. “To nie jest lek ratujący życie, jak leki na cukrzycę czy przeciwrakowe” – podkreśla. Zupełnie też zgadza się z nowo nominowanym kardynałem Timothym Dolanem, arcybiskupem Nowego Jorku, który ostro występuje przeciwko rozporządzeniu, aby instytucje katolickie zapewniały swoim pracownikom bezpłatne środki antykoncepcyjne. “To zamach na naszą wolność religii. To tyrania w najgorszej formie” – mówi.

Innym oczkiem w głowie dr. Billacka jest nauka oraz edukacja. “To stamtąd bierze się innowacyjność” – twierdzi. Popiera to, że Departament Edukacji zwalnia poszczególne stany z konieczności dążenia do celów wytyczonych przez federalną ustawę No Child Left Behind. “Zasada ‘one fits for all’ nie jest dobrym rozwiązaniem dla naszych dzieci i młodzieży. Są dzieci, które mają zdolności do literatury, matematyki, pisania albo nauk ścisłych. Nie muszą być dobre we wszystkim” – tłumaczy. Dlatego postuluje, aby o 75 procent zredukować Departament Edukacji, a lokalnym władzom oraz radom oświatowym dać możliwość decydowania o kształcie szkolnictwa na danym terenie. “One wiedzą lepiej, co jest dobre dla społeczności, której służą. Jak lokalne władze będą miały władzę nad lokalnym szkolnictwem, to będą się starać i znajdą sposoby na to, żeby efektywnie nauczać” – mówi dodając, że w latach 60. i 70., kiedy jeszcze nie istniał Departament Edukacji, szkolnictwo w Stanach było na dobrym poziomie, co bardziej sprzyjało innowacyjności.

Jego zainteresowanie polskimi sprawami nie ogranicza się do spotkań z polskimi znajomymi, wycieczek na Giewont czy udziału w Paradzie Pułaskiego. Dzięki członkostwu w KPA bliskie są mu takie sprawy, jak włączenie Polski do ruchu bezwizowego czy instalowanie tarczy antyrakietowej.

“Od zakończenia zimnej wojny Polska jest sprzymierzeńcem Stanów Zjednoczonych i wspierała je w wojnie z Irakiem czy Afganistanem. Tymczasem Węgrzy i Słowacy mogą do Stanów jeździć bez wizy na wakacje, a Polacy nie. To straszne” – mówi.

Żałuje też, że mniej Polaków emigruje do Ameryki. “Cieszę się, że status Polski w Europie się poprawia, ale Ameryka traci przez to, że mniejsza liczba Polaków decyduje się osiedlić w Stanach. Tak jak wszyscy imigranci, Polacy ciężko pracują, przyczyniają się do rozwoju kultury i gospodarki tego kraju – mówi. – Nie ma się co obawiać, że po zniesieniu wiz Polacy masowo tu będą przyjeżdżać i zostawać. Teraz Polacy wolą pracować w Europie”.

Billack jest też zwolennikiem zainstalowania tarczy antyrakietowej w Polsce. “Jestem kompletnie rozczarowany administracją Baracka Obamy, która zarzuciła ten projekt. Rosja potrzebuje klarownego przesłania, że musi trzymać się zasad uczciwej gry. Moim zdaniem z Rosją trzeba uważać. Chciałbym, żeby jednak doszło do realizacji programu antyrakietowego w Polsce” – mówi kandydat na kongresmana.

Zmorą północnego New Jersey, gdzie leży dystrykt 9., z którego Blase Billack chce się ubiegać o stanowisko w Kongresie, są powodzie. Wylewające rzeki niszczą tereny mieszkalne, często pozbawiając ludzi dobytku.

Dr Billack doskonale zna ten problem. Wychował się w Wayne, gdzie powodzie stanowią jedno z największych zagrożeń. Widział też to, co działo się w ubiegłym roku w Wallington i Garfield po huraganie Irene.

“Problem z powodziami składa się z kilku czynników. Jeden to prawa natury – są w przyrodzie okresy suche i deszczowe. Drugi jednak to polityka zagospodarowania przestrzennego, która pozwala na budowanie domów w miejscach zagrożonych powodziami” – tłumaczy Billack. Dziwi się, że kilka metrów od rzeki Passaic, wzdłuż River Drive, na granicy Garfield z Elmwood Park, powstaje kompleks mieszkalny. “Czy ktoś myśli, że ten teren nigdy nie zostanie zalany? Podatnicy za to zapłacą” – kwituje.

Oprócz bardziej przemyślanej polityki zagospodarowania przestrzennego ma jeszcze kilka innych pomysłów zapobiegania powodziom. “Może powinniśmy rozważyć, czy nie warto pogłębić rzeki” – mówi. Popiera też m.in. wykupywanie zagrożonych powodziami nieruchomości w poszczególnych miastach. “Naturalnie realistycznie rzecz biorąc to plan na 30-50 lat, bo nikt nie ma na tyle pieniędzy, żeby naraz wykupić wszystkie zagrożone domy po cenach rynkowych” – przyznaje. Aby zrekompensować lokalnym władzom mniejsze dochody z podatków od nieruchomości, proponuje stworzenie specjalnego funduszu.

Swoje poglądy dr Blase Billack wyraża stanowczo, ale nie nachalnie. Jak na naukowca przystało, każdą opinię ma popartą racjonalnymi przesłankami. Nie zraża się tym, że niektóre poglądy czynią go niepopularnym w pewnych kręgach. “Jestem idealistą. Może to nie najlepsza droga do polityki, ale to co. Walczę o to, co – moim zdaniem – jest najlepsze dla ludzi i kraju” – mówi.

Blase Billack jest naukowcem specjalizującym się w toksykologii i badaniach nad rakiem piersi. Wykłada na St. John University w Nowym Jorku, gdzie też prowadzi swoje badania. Karierze naukowej poświęcił wiele czasu, jednak od zawsze interesował się również polityką. W pewnym momencie stwierdził, że już nie może biernie patrzeć na to, co się dzieje w kraju. “Uwielbiam moją pracę, zajęcia ze studentami i badania naukowe, ale również kocham Amerykę, która według mnie nie idzie w dobrym kierunku” – mówi tłumacząc, dlaczego chce poważnie zająć polityką.

Blase Billack ubiega się o stanowisko kongresmana z dystryktu 9., który obejmuje licznie zamieszkany przez polonijną społeczność powiat Bergen i część powiatów Hudson i Passaic. Jest naukowcem specjalizującym się w toksykologii i badaniach nad rakiem piersi. Jest żonaty, ma dwoje dzieci.
Z wyborcami spotka się w najbliższą niedzielę (19 lutego) w godzinach od 2 do 5 po południu w Johnny’s Bar przy 110 Ackerman Ave. w Clifton, NJ.
Więcej o programie wyborczym Blase Billacka: www.blasebillack.blogspot.com. 

Blase Billack jest naukowcem specjalizującym się w toksykologii i badaniach nad rakiem piersi. Wykłada na St. John University w Nowym Jorku, gdzie też prowadzi swoje badania. Karierze naukowej poświęcił wiele czasu, jednak od zawsze interesował się również polityką. W pewnym momencie stwierdził, że już nie może biernie patrzeć na to, co się dzieje w kraju. “Uwielbiam moją pracę, zajęcia ze studentami i badania naukowe, ale również kocham Amerykę, która według mnie nie idzie w dobrym kierunku” – mówi tłumacząc, dlaczego chce poważnie zająć polityką.

Blase Billack ubiega się o stanowisko kongresmana z dystryktu 9., który obejmuje licznie zamieszkany przez polonijną społeczność powiat Bergen i część powiatów Hudson i Passaic. Jest naukowcem specjalizującym się w toksykologii i badaniach nad rakiem piersi. Jest żonaty, ma dwoje dzieci.
Z wyborcami spotka się w najbliższą niedzielę (19 lutego) w godzinach od 2 do 5 po południu w Johnny’s Bar przy 110 Ackerman Ave. w Clifton, NJ.
Więcej o programie wyborczym Blase Billacka: www.blasebillack.blogspot.com.

Tomasz Leszkowicz: Już w szkole, ucząc się o AK, młodzież dowiaduje się, że był to fenomen na skalę całej okupowanej Europy. Rzadko zastanawiamy się nad sensem tego stwierdzenia. Na czym polegała ta niezwykłość?

Janusz Marszalec – historyk dziejów najnowszych, absolwent Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W 1998 r. obronił rozprawę doktorską pt. Ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego w powstaniu warszawskim, pisaną pod kierunkiem prof. dr hab. Tomasza Strzembosza, której książkowe wydanie nagrodzone zostało m.in. Nagrodą Historyczną „Polityki” i Nagrodą „Klio”. W latach 2000-2008 r. pracownik Biura Edukacji Publicznej IPN. Zajmuje się problematyką konspiracyjną w czasie II wojny światowej (ze szczególnym uwzględnieniem AK, GL i AL.) oraz historią aparatu bezpieczeństwa PRL i opozycji antykomunistycznej. Autor haseł w Wielkiej Ilustrowanej Encyklopedii Powstania Warszawskiego i Atlasie polskiego podziemia niepodległościowego 1944-1956 (pod red. R. Wnuka) oraz współautor książki To nie na darmo. Grudzień `70 w Gdańsku i Gdyni. Jest także reżyserem i autorem scenariusza filmu dokumentalnego Pamiętajcie Grudzień. Od 1 grudnia 2008 r. zastępca dyrektora Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku (fot. Mateusz Nasternak/Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku)

Janusz Marszalec: W trakcie szkolnej edukacji wpaja się, że AK to największa i najdzielniejsza armia podziemnej Europy. Ten bardzo powszechny przekaz nie jest jednak ścisły. Mówiąc wprost, niezbyt chętnie pamiętamy o męstwie innych narodów, a tym bardziej nie chcemy oddać pierwszeństwa w dzielności, którą narodowa duma zarezerwowała dla naszej nacji. Co do liczebności, to tym bardziej nie jesteśmy pierwsi, bo partyzantów sowieckich i jugosłowiańskich zmobilizowało się w okresie wojny więcej. Jest jednak coś co wyróżnia Armię Krajową i pozwala rzeczywiście nazwać ją wielkim fenomenem. To przede wszystkim fakt, że mimo swego podziemnego charakteru była ona integralną częścią Sił Zbrojnych, pod względem prawnym równoważną tym oddziałom, które walczyły poza granicami Polski. Ta ochotnicza i konspiracyjna armia nie miała garnizonów i dopiero w 1944 r. przeszła do walki powstańczej. Druga rzecz to forma prowadzonej walki, która uwzględniała wszystkie możliwe jej odmiany – od walki propagandowej (niespotykana gdzie indziej akcja „N”!), wywiadowczej, wreszcie zbrojnej.

Gdybyśmy podkreślali tylko jej „rządowy” i formalny charakter, nie wyczerpalibyśmy definicji fenomenu. AK była w sensie społecznym czymś więcej niż wojskiem. Bez obawy o przesadę należy widzieć w niej również wielką formację ideową, a także swego rodzaju grupę nieformalną, skupiającą tysiące przyjacielskich-koleżeńskich zespołów, uformowanych na kształt militarny, ale związanych silnymi więzami koleżeństwa i przyjaźni. Takie zespoły gotowe były narażać życie swoje i niejednokrotnie życie swoich bliskich dla sprawy i umierać w obronie towarzyszy – właśnie dlatego jednym z najważniejszych i najbardziej spektakularnych działań AK było odbijanie uwięzionych przez Niemców członków organizacji, czego najbardziej znanymi przykładami są akcja pod Arsenałem w Warszawie w marcu 1943 r. czy akcja por. Jana Piwnika „Ponurego” w styczniu 1943 r., zakończona rozbiciem więzienia pińskiego i uwolnieniem aresztowanych żołnierzy „Wachlarza”. To, że armia ta nie wygrała wojny, a mimo to przeszła do legendy, jest już inną sprawą…

Czy w czasie II wojnie światowej istniały gdziekolwiek podobne, tak rozbudowane struktury podziemne?

Były silne i liczne partyzantki, ale nigdzie nie było tak ukształtowanego organizmu wojskowego i społecznego, który można nazwać armią, zbrojnym ramieniem konstytucyjnej władzy szanującej demokratyczne standardy, skupiającym obywateli bez względu na przekonania polityczne. Partyzantka sowiecka choć była „propaństwowa”, zbudowana została na totalitarnym fundamencie. Inne europejskie komunistyczne partyzantki (np. grecka czy jugosłowiańska) są kopią sowieckiego wzoru, albo de facto wojskówkami partyjnymi.

Czy w wypadku AK widoczne są inspiracje dawniejszymi instytucjami konspiracyjnymi, np. Polską Organizacją Wojskową?

Oczywiście! Powstające od jesieni 1939 r. organizacje konspiracyjne musiały opierać się na wzorcach z lat wcześniejszych. Najbliższym był im okres odbudowy państwa polskiego, a więc czas, kiedy działała Polska Organizacja Wojskowa. Jej struktura i aktywność inspirowały twórców organizacji konspiracyjnych, wyrastających jak grzyby po deszczu od pierwszych dni okupacji. Pamiętajmy, że przystępowali do nich również ci, którzy nie tylko pamiętali POW z lekcji szkolnych, ale byli jej członkami. Starzy peowiacy niejednokrotnie sami inicjowali zawiązywanie komórek konspiracyjnych. Większe znaczenie dla zawiązującej się konspiracji miały jednak przygotowywane przed wojną przez Oddział II struktury tzw. dywersji pozafrontowej, która miała prowadzić dywersję na terenach zajętych przez wroga. Rzecz jasna, ta sieć w czasie zawieruchy wojny 1939 r. została porwana, ale to na niej tworzyły się zręby co najmniej kilku silnych organizacji, które następnie scaliły się z ZWZ-AK.

Mówiąc o inspiracjach w konspirowaniu nie możemy zapominać, że klasycznym wzorcem dla ludzi Polski Walczącej było Tajne Państwo Polskie z okresu powstania styczniowego. Twórcy Polskiego Państwa Podziemnego czuli tę łączność ideową, a pożywką dla partyzantki była legenda partyzanckiej wojny z lat 1863-1864. Te romantyczne sentymenty wspomina bohater opowiadań Jana Józefa Szczepańskiego – por „Szary”, literacki odpowiednik samego autora, który był partyzantem AK.

Casus powstania styczniowego i polskie skłonności do konspirowania uważnie studiowali Niemcy i to jeszcze przed najazdem Polski, obawiając się partyzanckiej ruchawki już w okresie regularnych działań wojennych. Z tego zresztą wynikała ich obsesja w tropieniu rzekomych i prawdziwych aktów dywersji. Skutkowało to terrorem, który uderzał w żołnierzy (casus zbrodni na jeńcach WP w Ciepielowie) i cywilów, posądzanych o organizowanie oporu na zapleczu armii czy strzelanie w plecy żołnierzy Wehrmachtu.

Żołnierze ze zgrupowania AK „Kampinos” (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1260-3).

Na ile akcja scaleniowa innych organizacji podziemnych z AK przebiegała pomyślnie? Skąd brały się związane z nią konflikty?

Generalnym założeniem „polskiego Londynu” oraz dowódców ZWZ-AK było połączenie w ramach AK – czyli wielkiej krajowej (nie „narodowej”) armii o obywatelskim obliczu tych wszystkich, którzy respektowali polską rację stanu. Chodziło o formacje zbrojne – te partyjne, jak i te tworzone bez specjalnego zamysłu politycznego – po to by walczyć o wolną Polskę. Z tymi ostatnimi nie było większego problemu, bo w naturalny sposób szukały one kontaktu z „czynnikami miarodajnymi”, jak się wówczas mówiło. Ambitne i rozpolitykowane wojskówki partyjne niechętnie podporządkowywały się rozkazom ZWZ-AK. Mimo, że akcja scaleniowa z racji ambicji różnych grup i osób nie mogła być doprowadzona do końca, jej ostateczny bilans był imponujący. W wielki nurt AK wpłynęły, podporządkowując się KG AK, setki organizacji, grup i oddziałów lokalnych i ponadlokalnych, w tym partyjne „wojska” PPS-WRN czy ruchu ludowego – Bataliony Chłopskie. Ta część NOW, która nie scaliła się z AK utworzyła Narodowe Siły Zbrojne, nie uznając autorytetu Delegatury Rządu i Komendy Głównej AK, choć nie podważając legalności rządu w Londynie.

Organizacje podporządkowujące się AK wnosiły nie tylko tysiące nowych żołnierzy, lecz również swoje wizje Polski, ideały, przyzwyczajenia organizacyjne czy zwykłe ambicje i polityczne uprzedzenia. Armia stawała się przez to prawdziwą „armią krajową”, ze wszystkimi tego konsekwencjami, również negatywnymi.

Co wiemy o stosunkach panujących między Armią Krajową a podziemiem komunistycznym? W jakim stopniu dalej ulegamy pewnej mitologizacji?

Jest to ciekawy temat, ciągle słabo zgłębiony… Sporo wiemy już o stosunku władz AK i Polskiego Państwa Podziemnego do komunistów, ale sytuacja na prowincji – zwłaszcza stosunki pomiędzy strukturami AK i oddziałami partyzanckimi a PPR-GL-AL jest zupełnie niezbadana! Skoro nie prowadzi się solidnych badań, muszą rodzić się uproszczenia, a obraz rzeczywistości spłaszcza się. Na przykład coraz częściej mówi się o wzajemnym zwalczaniu się partyzantek, czy braku akceptacji oddziałów komunistycznych przez ogół społeczeństwa. Było różnie – znane są przykłady współpracy jak i okrutnej rywalizacji.

Czy zgodzi się Pan z opinią, że w ostatnich latach polskie badania nad okupacją przeżywają pewien zastój? A może już po prostu wszystko wiemy?

Zgadzam się z tezą, że historyków zajmujących się intensywnie dziejami okupacji nie przybywa, a przynajmniej nie w takim tempie, który gwarantowałby stały i widoczny postęp naukowy. Jest to wbrew pozorom trudna dziedzina historii najnowszej, wiążąca się z długimi kwerendami archiwalnymi i koniecznością penetrowania nowych zasobów – przede wszystkim niemieckich i rosyjskich, co z kolei wiąże się ze znajomością języków. Młody historyk, gdy ma do wyboru badać dzieje okupacji czy dzieje komunistycznego aparatu bezpieczeństwa wybiera często to drugie, bo może skoncentrować wysiłki poszukiwawcze w łatwo dostępnych archiwach IPN i w stosunkowo krótkim czasie obronić doktorat i napisać książkę. Poza tym wojna stała się mniej popularna w naszym środowisku, bo w latach 90. i na początku XXI wieku trzeba było nadrabiać zaniedbania w innych dziedzinach – choćby w badaniu dziejów podziemia antykomunistycznego czy właśnie wspomnianego aparatu bezpieczeństwa. Przyczyn słabnięcia zainteresowań kompleksowym i systematycznym badaniem okupacji jest zresztą więcej.

Mimo tego pesymistycznego obrazu jest przecież w naszym kraju grono wybitnych znawców tematu, są młodzi badacze, którzy postawili sobie za cel drążenie tematów wojennych, jest wreszcie silne grono historyków niemieckich, które mówi, czyta i pisze po polsku, bada nasze archiwa, mając swoje – niemieckie na wyciągnięcie ręki.

Rok temu przez kraj przetoczyła się dyskusja o Egzekutorze Stefana Dąmbskiego, jako książce pokazującej ciemną stronę AK. W ostatnich dniach kontrowersje budzi wyrzucenie ze Światowego Związku Żołnierzy AK kombatanta, który nazwał swojego dowódcę zbrodniarzem. Czy Pana zdaniem to zapowiedź jakiejś trwałej zmiany w dyskusji o Armii Krajowej?

Przykład Egzekutora to przyczynek do uzmysłowienia sobie, że wojna to nie jest harcerska przygoda. Autor, nawet jeśli koloryzował, przeniósł nas w świat brutalnej rzeczywistości, którą znamy również z innych źródeł, w większości niepublikowanych. Dalekie są one od wniosków Aleksandra Kamińskiego, który opisywał harcerskie środowisko „Zośki” i „Parasola”, z całych sił opierające się wojennej demoralizacji. Nie wszyscy mieli taką siłę i takich dowódców. Naiwnością byłoby więc wierzyć, że AK to armia rycerzy bez zmazy i skazy. Nawet patriota mógł popełnić zbrodnię. Przykład wsi Rędziny-Borek, gdzie połączone siły miechowskiej dywersji „zlikwidowały” (a dokładnie zamordowały) 6 ukrywających się Żydów jest na to najlepszym przykładem. Wojna jest jeszcze straszniejsza niż opisał to Kamiński, bo oprócz bohaterów ginących za ojczyznę są również ci, którzy żyją i muszą rozstrzygać straszne dylematy: zabić kolegę na rozkaz dowódcy czy np. wziąć ubranie zabitego konfidenta dla swoich bliskich? Najlepiej opisał je w swych opowiadaniach żołnierz AK Jan Józef Szczepański. Uważny czytelnik Butów czy Wszarza odnajdzie w nich zdziczenie i straszną konieczność dokonywania wyborów, które niszczą duszę człowieka. Ale i ten obraz byłby zbyt płaski, bo w opowiadaniach (dokładnie w jego pamięci), mimo upodlenia wojną, ludzie – przynajmniej niektórzy – zachowują wiarę w podstawowe prawdy i powinności.

Ciała żołnierzy ze Zgrupowania AK „Ponury” operującego w Górach Świętokrzyskich poległych w czasie obławy niemieckiej (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1289).

Pyta Pan czy jest szansa na zmianę dyskusji o AK? Odpowiadam: tak, ale trzeba wstać z kolan i pisać jak było, mając w pamięci słowa prasy konspiracyjnej, która ostrzegała przed demonami wojny – tu cytat: żądzą krwi i rabunku. Świadomość potrzeby spojrzenia na naszą bohaterska historię z innej strony nie jest propozycją nową. Badania takie inicjował przecież już 10 lat temu Tomasz Strzembosz, redagując tomik studiów o bandyceniu się partyzantki.

Jak Pana zdaniem, jako muzealnika, powinno się opowiadać obcokrajowcom o Armii Krajowej i okupacji w Polsce?

Narracja muzealna rządzi się swoimi prawami. Historyk piszący książkę jest w komfortowej sytuacji zestawiając fakty i tłumacząc szeroko ich tło. Muzealnik posługuje się najczęściej przykładem, formułuje obraz skrótu, czasami przenośni, niepozbawiony emocji. Takie modelowanie historii o przeszłości ma swoje wielkie zalety, bo obraz może być wówczas wyrazistszy. To co chcemy osiągnąć w naszym Muzeum to efekt zaskoczenia – obcokrajowcy mają poprzez porównanie z bliskimi im przykładami europejskimi – poznać fenomen Państwa Podziemnego i Armii Krajowej. Jeżeli opuszczą Muzeum z przekonaniem, że AK była nie tylko prawdziwym wojskiem bez garnizonów, ale też przyjacielskim i jednocześnie obywatelskim sprzysiężeniem, będziemy usatysfakcjonowani.

26/27 września 1939

W oblężonej Warszawie, z rozkazu gen. Juliusza Rómmla upoważnionego do tego przez marsz. Śmigłego-Rydza, powołana zostaje konspiracyjna organizacja Służba Zwycięstwu Polski, której celem miało być odtworzenie polskich struktur administracyjnych i wojskowych oraz walka o wyzwolenie kraju w przedwojennych granicach. Komendantem SZP został gen. bryg. Michał Karaszewicz-Tokarzewski, zaufany oficer z kręgów sanacyjnych. Szefem sztabu organizacji mianowano płk. Stefana Roweckiego.

5 listopada 1939

W Warszawie rozpoczyna się wydawanie „Biuletynu Informacyjnego” – pisma podziemnego, które z organu warszawskiego dowództwa SZP przekształciło się z czasem w główny organ Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej. Inicjatorem i redaktorem naczelnym tygodnika był czołowy działacz podziemnego harcerstwa Aleksander Kamiński. W grudniu 1944 r., po upadku powstania warszawskiego, „Biuletyn Informacyjny” został reaktywowany w Krakowie, gdzie wydawano go aż do rozwiązania AK. Funkcję redaktora naczelnego pełnił wówczas znany filolog klasyczny Kazimierz Kumaniecki.

Produkcja „Biuletynu Informacyjnego” podczas powstania warszawskiego (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1633)

Powstanie warszawskie – „Biuletyn Informacyjny” na murze budynku (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1635-5)

13 listopada 1939

Naczelny Wódz, gen. Władysław Sikorski rozwiązuje Służbę Zwycięstwu Polski i powołuje w jej miejsce nową organizację: Związek Walki Zbrojnej. Decyzja ta spowodowana była związkami gen. Tokarzewskiego ze starym kierownictwem sanacyjnym, przede wszystkim z internowanym w Rumunii marsz. Śmigłym-Rydzem. Komendantem Głównym ZWZ mianowano przebywającego na Zachodzie gen. Kazimierza Sosnkowskiego.

Dotychczasowy dowódca SZP został mianowany komendantem struktur konspiracyjnych pod okupacją sowiecką. NKWD aresztowało gen. Tokarzewskiego w marcu 1940 r., co skutecznie utrudniło organizację siatki ZWZ na Kresach Wschodnich. Analogiczną funkcję na obszarze okupacji niemieckiej pełnił płk Rowecki. Związek Walki Zbrojnej, jako podległy Rządowi RP na Uchodźstwie, był organizacją wojskową o charakterze ogólnonarodowym i ponadpartyjnym.

Marzec/kwiecień 1940

Obok działalności wojskowo-sabotażowej, ważnym polem działalności ZWZ/AK była propaganda. Powołane na przełomie marca i kwietnia 1940 r. Biuro Informacji i Propagandy ZWZ zajmowało się informowaniem społeczeństwa o działalności Rządu na Uchodźstwie i konspiracji w kraju, dokumentowaniem zbrodni niemieckich, wojną psychologiczną z hitlerowcami i podtrzymywaniem ducha patriotycznego w społeczeństwie. Biuro wydawało własną prasę (z „Biuletynem Informacyjnym” na czele), współpracowało także z fotografami i filmowcami. Pierwszym szefem BIP był mjr Tadeusz Kruk-Strzelecki, w październiku 1940 r. funkcję tę objął płk Jan Rzepecki. Po powstaniu warszawskim, od października 1944 r. do stycznia 1945 r., Biurem kierował kpt. Kazimierz Moczarski. Z instytucją tą współpracowało wielu ludzi kultury i nauki, m.in. historycy i późniejsi profesorowie Tadeusz Manteuffel i Aleksander Gieysztor.

20 kwietnia 1940

Z rozkazu płk. Grota-Roweckiego powstaje Związek Odwetu – organizacja zajmująca się całością działań sabotażowo-dywersyjnych prowadzonych przez ZWZ. Pierwszym dowódcą tej formacji był mjr Franciszek Niepokólczycki, po wojnie prezes Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość (od listopada 1945 r. do października 1946 r.).

18 czerwca 1940

Upadek Francji, ewakuacja Rządu na Uchodźstwie do Londynu i niemożność wypełniania funkcji Komendanta Głównego ZWZ przez gen. Sosnkowskiego zmuszało Wodza Naczelnego do przemian organizacyjnych w konspiracji krajowej. 18 czerwca 1940 r. płk Stefan Rowecki „Grot” został mianowany zastępcą Komendanta Głównego Związku Walki Zbrojnej z prawem podejmowania samodzielnych decyzji w razie braku kontaktu z Londynem. 30 czerwca „Grot” mianowany został nowym Komendantem ZWZ.

Grudzień 1940

Z inicjatywy Aleksandra Kamińskiego w Warszawie powstaje Organizacja Małego Sabotażu „Wawer” (nazwa nawiązywała do zbrodni w podwarszawskim Wawrze dokonanej na Polakach przez Niemców w grudniu 1939 r.). Oparta w większości o konspiracyjne harcerstwo (Szare Szeregi), organizacja ta zajmowała się małym sabotażem nastawionym na sianie propagandy antyhitlerowskiej. Pierwszą zorganizowaną akcją (5 grudnia 1940 r.) było wybijanie szyb w zakładach fotograficznych prezentujących w witrynach zdjęcia niemieckich żołnierzy.

Kotwica namalowana przez Jana Bytnara „Rudego” na Pomniku Lotnika na Placu Unii Lubelskiej w Warszawie

Członkowie „Wawra” zasłynęli z malowania na murach kotwic – znaku Polski Walczącej oraz liter „V” oznaczających polskie zwycięstwo. Zrywali również flagi i plakaty niemieckie, organizowali gazowanie kin wyświetlających propagandowe filmy, nękali volksdeutschów, przygotowywali także tak brawurowe akcje jak wieszanie nowych tablic z nazwami ulic. W lutym 1942 r. harcerz Alek Dawidowski zdemontował niemieckie tablice powieszone przez okupanta na warszawskim pomniku Mikołaja Kopernika.

15/16 lutego 1941

Mjr Stanisław Krzymowski „Kostka”, rtm. Józef Zabielski „Żbik” oraz kurier Czesław Raczkowski „Orkan” to pierwsi Cichociemni – specjalnie wyszkoleni na Zachodzie polscy żołnierze przysyłani do kraju dla wspomożenia działalności konspiracyjnej. W lutym 1941 r. mieli zostać zrzuceni w rejon Włoszczowej na Kielecczyźnie, jednak z powodu złych warunków pogodowych nastąpiło to w okolicach Dębowca na Śląsku Cieszyńskim. Mimo kontuzji „Orkana”, zgubienia się „Kostki” i straty zasobników z bronią i sprzętem, wszyscy trzej żołnierze rozpoczęli służbę w ZWZ/AK.

Szkolenie cichociemnych w Wielkiej Brytanii (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-551-1)

(ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-549-1)

(ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-547-3)

Przejęcie cichociemnego w placówce „Rozmaryn” w Okręgu Kielce-Radom, wrzesień 1944 (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1316).

Do 28 grudnia 1944 r. przerzucono do Polski 316 elitarnie wyszkolonych spadochroniarzy. Spośród nich 103 zginęło w czasie wojny, kolejnych 9 poniosło śmierć w wyniku represji stalinowskich.

Kwiecień 1941

Rozpoczyna się akcja „N” organizowana przez specjalnie wydzieloną sekcję Biura Informacji i Propagandy ZWZ. Kierowana przez Tadeusza Żenczykowskiego komórka zajmowała się prowadzeniem wojny psychologicznej z Niemcami. Jej głównym obszarem działania było fabrykowanie pism konspiracyjnych i ulotek w języku niemieckim – specjaliści Samodzielnego Podwydziału „N” powołali do życia fikcyjne tajne organizacje antyhitlerowskie, wydające rzekomo własną prasę podziemną. Celem tej działalności było podkopywanie morale niemieckich żołnierzy i cywilów oraz budowanie złudzenia o istnieniu szerokiej opozycji antyhitlerowskiej. Oprócz tego prowadzono także działalność nękającą poprzez wysyłanie do Niemców i volksdeutschów fałszywych listów i zarządzeń.

Jesień 1941

Powstaje „Wachlarz” – organizacja dywersyjna, stanowiąca wydzielony oddział Związku Walki Zbrojnej. Utworzono ją po agresji niemieckiej na ZSRR, jej celem była organizacja dywersji na Kresach Wschodnich oraz sąsiadujących z nimi obszarach radzieckich okupowanych przez Niemców. „Wachlarzowi” wyznaczono też zadanie osłaniania od Wschodu powstania, które miało wybuchnąć w kraju w momencie załamania się III Rzeszy. Żołnierze „Wachlarza” zajmowali się przede wszystkim atakowaniem niemieckich linii komunikacyjnych łączących oddziały frontowe z zapleczem. Początkowo kadrę organizacji stanowili oficerowie Tajnej Armii Polskiej (powstałej w listopadzie 1939 r.) – pierwszym dowódcą formacji został ppłk Jan Henryk Włodarkiewicz „Darwicz”, w marcu 1942 r. jego miejsce zajął ppłk Adam Grocholski „Brochwicz”.

14 lutego 1942

Rozkazem Naczelnego Wodza gen. Władysława Sikorskiego Związek Walki Zbrojnej przekształcony został w Armię Krajową. Celem tej decyzji było scalenie wszystkich działających w kraju organizacji konspiracyjnych podległych Rządowi na Uchodźstwie w jedną, podziemną armię. Komendantem Głównym AK został gen. Stefan Rowecki „Grot”.

7/8 października 1942

W ramach rozszerzenia działalności dywersyjnej w kraju warszawskie struktury AK i Związku Odwetu przeprowadziły Akcję „Wieniec”. Jej celem było sparaliżowanie warszawskiego węzła kolejowego i zniszczenie torów kolejowych na wszystkich liniach biegnących do miasta. W nocy z 7 na 8 październik 1942 r. 8 patroli saperskich wysadziło trakty kolejowe na obydwu brzegach Wisły, co unieruchomiło niemiecką kolej na kilkanaście godzin.

Pociągi wykolejone przez oddziały dywersyjne ZWZ/AK (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1451-2)

(ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1450-2)

(ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1450-1)

(ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1450-3)

Grudzień 1942/Luty 1943

W listopadzie 1942 r. Niemcy rozpoczęli wysiedlenia ludności polskiej z Zamojszczyzny. Planowali, w ramach Generalnego Planu Wschodniego, zasiedlić te tereny osadnikami niemieckimi. Polacy byli wypędzani ze swoich domostw, a na ich miejsce osadzano nowych kolonistów. W grudniu 1942 r. z inicjatywy dowództwa Batalionów Chłopskich strona polska rozpoczęła działania obronne, do których w późniejszym okresie dołączyły oddziały Armii Krajowej, Gwardii Ludowej i partyzantki radzieckiej. Tzw. „powstanie zamojskie” zaniepokoiło Niemców, którzy rzucili do walki liczne oddziały wojskowe. Walki na Zamojszczyźnie trwały do lata 1944 r.

18 stycznia 1943

Jan Piwnik, cichociemny skierowany do działalności w „Wachlarzu”, przeprowadził udany atak na więzienie w Pińsku, mając na celu odbicie trzech oficerów AK działających na tym terenie (kpt. Alfred Paczkowski ps. „Wania”, komendant III odcinka „Wachlarza”, Marian Czarnecki ps. „Ryś” i Piotr Downar ps. „Azorek”). Pomyślnie przeprowadzona akcja, uznana za wzór w szkoleniu dywersyjnym, przyniosła Piwnikowi Virtuti Militari. Został on przeniesiony na Kielecczyznę, gdzie objął dowództwo legendarnego Zgrupowania AK „Ponury” działającego w Górach Świętokrzyskich. W wyniku konfliktu z Komendą Główną w lutym 1944 r. Piwnik został przerzucony w rejon Nowogródka, gdzie służył w Nadniemeńskim Zgrupowaniu Partyzanckim. Zginął 16 czerwca 1944 r. w czasie ataku na niemiecki posterunek pod wsią Jewłasze przeprowadzonego w ramach Akcji „Burza”.

Zgrupowanie AK „Ponury” w Górach Świętokrzyskich. Na pierwszym planie por. Jan Piwnik „Ponury” (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1284-2)

Żołnierze Zgrupowania AK „Ponury” w Górach Świętokrzyskich (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1283)

(ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1285-2)

(ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1284-6)

Ciała żołnierzy „Ponurego” poległych w czasie obławy niemieckiej (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1289)

22 stycznia 1943

Rozkazem Dowódcy AK powołana została nowa, scentralizowana organizacja odpowiedzialna za walkę bieżącą i dywersję – Kierownictwo Dywersji (Kedyw) z płk. Augustem Emilem Fieldorfem „Nilem” na czele. W ramach nowej formacji scalono m.in. Związek Odwetu, „Wachlarz”, Grupy Szturmowe Szarych Szeregów, oddziały sabotażowo-dywersyjne w okręgach oraz pozostającą do tej pory poza AK Tajną Organizację Wojskową (dowodzoną przez ppłk. Jana Mazurkiewicza „Radosława”). Kedyw nadzorował od tej pory całą działalność sabotażowo-dywersyjną AK. Pierwsza akcja nowej formacji miała miejsce jeszcze przed jej powołaniem – w nocy z 31 grudnia 1942 r. na 1 stycznia 1943 r. saperzy z Komendy Głównej Kedywu wykonali uderzenie na niemiecki transport kolejowy.

Uczestnicy konspiracyjnej podchorążówki przy dowództwie 1 Rejonu Armii Krajowej w Legionowie (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1248)

Żołnierze Kedywu Okręgu Nowogródek (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1386)

Żołnierze Pułku „Baszta” na ćwiczeniach w Puszczy Kampinoskiej (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1243-4)

(ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1243-1)

Żołnierze pułku „Baszta” podczas egzaminu w konspiracyjnej szkole podoficerskiej (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1243-4)

Żołnierze batalionu Parasol podczas ćwiczeń w lesie (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1253)

Ćwiczenia w podwarszawskich lasach

Luty 1943

Wywiad AK zdobywa informacje o ośrodku doświadczalnym w Peenemünde na Pomorzu Przednim, w którym testowano hitlerowskie „wunderwaffe” – latające bomby V-1 i pociski rakietowe V-2. Dzięki tym danym lotnictwo brytyjskie w sierpniu 1943 r. zbombardowało ośrodek, spowalniając niemieckie prace nad nowymi typami broni.

24 lutego 1943

Na dworcu miejskiej kolejki S-bahn w Berlinie wybuchła bomba podłożona przez dywersantów z grupy Zagra-Lin wchodzącej w skład Kierownictwa Akcji Specjalnych AK („Kosa”). Akcja, przygotowana przez Józefa i Jana Lewandowskich, Janusza Łuczkiewicza i Leona Hartwiga, przyniosła spory efekt – zginęło 36 Niemców, a kolejnych 78 zostało rannych. Podobną akcję przeprowadzono 13 lutego tego samego roku na berlińskim dworcu Friedrichstrasse. W kwietniu zamachy na dworcach powtórzono w Berlinie oraz Wrocławiu.

26 marca 1943

Oddział Grup Szturmowych Szarych Szeregów dowodzony przez Stanisława Broniewskiego „Orszę” oraz Tadeusza Zawadzkiego „Zośkę” przeprowadza śmiałą akcję odbicia więźniów przewożonych z siedziby gestapo w Alei Szucha do więzienia na Pawiaku. Udaje się odbić 25 więźniów, w tym najważniejszego – harcmistrza Jana Bytnara „Rudego”, który jednak w wyniku ran zadanych w czasie śledztwa zmarł po kilku dniach. Wydarzenie to jest jedną z najbardziej znanych konspiracyjnych akcji AK, opisaną w książce Aleksandra Kamińskiego Kamienie na szaniec.

19/20 maja 1943

Żołnierze Kedywu KG AK w nocy z 19 na 20 maja 1943 r. zajmują stację kolejową w Celestynowie i zdobywają pociąg wiozący więźniów z Lublina do Auschwitz. W brawurowej akcji, przy stracie dwóch zabitych i jednego lekko rannego, udaje się uwolnić 49 więźniów. Atakiem dowodzą kpt. Mieczysław Kurkowski „Mietek” i podchor. Tadeusz Zawadzki „Zośka”.

Żołnierze oddziału „Jędrusie”, walczącego na Kielecczyźnie (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1280-1)

(ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1282-2)

Partyzanci z „Jędrusiów” z wziętym do niewoli żołnierzem niemieckim (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1281-4)

Żołnierze 2 Pułku Piechoty Legionów AK. Na pierwszym planie widoczny brytyjski granatnik PIAT (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1295-3)

(ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1294-1)

(ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1295-5)

72 Pułk Piechoty AK – odpoczynek w lesie (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1304-2)

Zwiad konny 25 Pułku Piechoty AK (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1230-2)

30 czerwca 1943

W wyniku donosu agentów Gestapo ulokowanych w wywiadzie AK (Blanka Kaczorowska, Ludwik Kalkstein, Eugeniusz Świerczewski) w warszawskim mieszkaniu przy ul. Spiskiej 14/10 Niemcy aresztowali Komendanta Głównego AK gen. Stefana Grota-Roweckiego. Przewieziony do Berlina, generał odmówił współpracy z okupantem i został osadzony w obozie koncentracyjnym w Sachsenhausen. W nocy z 1 na 2 sierpnia, na wieść o wybuchu powstania warszawskiego, został zamordowany z rozkazu Himmlera. Po aresztowania „Grota” dowództwo nad AK objął gen. Tadeusz Komorowski „Bór”.

12 sierpnia 1943

Oddział dyspozycyjny Kedywu KG AK „Motor” dowodzony przez Jerzego Kleczkowskiego „Jurka” zaatakował w rejonie ulicy Senatorskiej w Warszawie samochód bankowy, zdobywając łącznie 105 milionów złotych (ponad milion dolarów). Atak, przygotowywany przez 14 miesięcy, trwał 2 minuty. Akcja „Góral” (od popularnego górala – pięćsetzłotowego banknotu z czasów okupacji) uznawana jest za jedną z najlepiej przygotowanych akcji podziemia. Dzięki niej AK zdobyła duże środki na prowadzenia działalności konspiracyjnej.

Żołnierze Armii Krajowej, którzy brali udział w akcji „Góral” w Warszawie (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1240)

1 lutego 1944

SS-Brigadeführer Franz Kustchera, dowódca SS i Policji w dystrykcie warszawskim od września 1943 r., był z jednym z brutalniejszych funkcjonariuszy hitlerowskiego aparatu represji w Generalnym Gubernatorstwie. Po objęciu swojej funkcji w Warszawie rozpoczął niespotykany do tej pory w mieście terror: organizowanie większej liczby ulicznych egzekucji, sporządzanie nowych list zakładników czy urządzanie łapanek miało złamać opór warszawiaków. W związku z tym dowództwo Kedywu uznało go za jednego z głównych funkcjonariuszy hitlerowskich przeznaczonych do likwidacji (Akcja „Główki”). 1 lutego 1944 r. żołnierze z oddziału Agat (dowódca: Bronisław Pietraszewicz „Lot”) przeprowadzili udany atak na jadącego do siedziby Dowództwa SS i Policji w Alejach Ujazdowskich Kutscherę. W czasie akcji i obławy tuż po niej zginęła czwórka uczestników ataku, w tym „Lot”. Następnego dnia Niemcy stracili 100 polskich zakładników, zaprzestali jednak publicznych egzekucji w Warszawie.

Miejsce, w którym dokonano zamachu na Franza Kutscherę (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-245-2)

Pogrzeb dowódcy SS i Policji dystryktu warszawskiego gen. SS Kutschery (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-245-2)

18 marca 1944

4 stycznia 1944 oddziały Armii Czerwonej przekroczyły przedwojenną granicę Polski w okolicy Sarn na Wołyniu. Był to znak do rozpoczęcia Akcji „Burza” – zbrojnej inicjatywy Armii Krajowej mającej na celu zademonstrowanie wkraczającym oddziałom radzieckim, że gospodarzem na terenach polskich jest AK i instytucje Polskiego Państwa Podziemnego podległe Rządowi na Uchodźstwie.

15 stycznia rozpoczęła się mobilizacja struktur AK na Wołyniu, które sformowały 27 Wołyńską Dywizję Piechoty. Jej trzon stanowili żołnierze oddziałów samoobrony zorganizowanych do osłony polskiej ludności przed czystkami etnicznymi organizowanymi przez UPA. Od 11 lutego dywizją dowodził były oficer Kedywu, dowódca Okręgu ppłk Jan Wojciech Kiwerski „Oliwa”. 18 marca jednostka (licząca ok. 6 tys. ludzi) rozpoczęła walkę z Niemcami we współdziałaniu z Armią Czerwoną. Po początkowych sukcesach wspólne natarcie na Kowel i Włodzimierz Wołyński załamało się, a dowódca radziecki nie wyraził zgody na odwrót 27 Dywizji, przez co została ona okrążona przez Niemców. 18 kwietnia zginął ppłk Kiwerski, trzy dni później oddziały polskie wyszły z okrążenia, wycofując się na Zachód. W maju Polacy ponownie przerwali niemiecką blokadę, a w czerwcu dotarli na Lubelszczyznę, gdzie kontynuowali walkę.

Żołnierze 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1412-1)

(ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1411)

Uroczystość wręczenia proporca ufundowanego przez społeczność powiatu kowelskiego dla 3 batalionu 50 Pułku Piechoty 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1415-3)

(ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1415-4)

Kwiecień 1944

Rozpoczęły się prace nad stworzeniem kadrowej organizacji konspiracyjnej „Niepodległość” (kryptonim „NIE”), przygotowującej środowisko AK do działań w obliczu okupacji radzieckiej. Prace nad nią powierzono płk. Augustowi Emilowi Fieldorfowi „Nilowi”, który miał zostać jej szefem sztabu. W lipcu 1944 r. Komendantem „NIE” został gen. Leopold Okulicki „Niedźwiadek”. Organizatorzy nowych struktur mieli być głęboko zakonspirowani i wyłączeni z bieżącej pracy w AK. Udział wielu oficerów w Akcji „Burza” i powstaniu warszawskim skutkował dezorganizacją „NIE” i koniecznością budowy jej trzonu od nowa. Podjął się tego „Nil”, jednak jego przypadkowe aresztowanie 7 marca 1945 r. (już po likwidacji AK) zupełnie zniweczyło te plany. Kolejny komendant „NIE”, płk Antoni Sanojca, wystąpił do p.o. Naczelnego Wodza gen. Władysława Andersa o rozwiązanie organizacji, co nastąpiło 7 maja 1945 r. Jej miejsce zajęło Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość.

20 maja 1944

W okolicach wsi Sarnaki niedaleko Łosic oddział AK przejął niewybuch pocisku rakietowego V-2. Znalezisko przebadali polscy inżynierowie, jego fragmenty oraz dokumentacja badań została zaś przekazana do Wielkiej Brytanii – w nocy z 25 na 26 lipca 1944 r. brytyjski samolot Douglas C-47 Skytrain „Dakota” wylądował w rejonie Tarnowa (Operacja „Most III”). Oprócz niewybuchu na Zachód przerzucono także m.in. Tomasza Arciszewskiego (przyszłego Premiera Rządu na Uchodźstwie) oraz b. doradcę gen. Sikorskiego Józefa Retingera.

Lipiec 1944

Wraz z postępem na zachód Armii Czerwonej rozwijała się także Akcja „Burza”. 7 lipca 1944 r. rozpoczęła się operacja „Ostra Brama” mająca na celu wyzwolenie Wilna (zakończona sukcesem 13 lipca). Od 22 do 27 lipca trwały walki oddziałów AK o Lwów. W tym samym czasie toczono też boje na Lubelszczyźnie (20–29 lipca) zakończone zdobyciem miasta. We wszystkich przypadkach oddziały Armii Krajowej współdziałały na szczeblu taktycznym z jednostkami radzieckimi (zapewniając dywersję na zapleczu niemieckim, rozpoznanie oraz wsparcie piechoty w walkach o miasta). Po zakończeniu walk oddziały te zostały rozbrojone przez niedawnych sojuszników, a ujawniająca się kadra dowódcza aresztowana przez NKWD.

Wizyta komendanta Okręgu Wileńskiego Armii Krajowej ppłk. Aleksandra Krzyżanowskiego „Wilka” w 3 Wileńskiej Brygadzie AK w Turgielach (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1361-6)

Żołnierze szwadronu kawalerii 3 Wileńskiej Brygady Armii Krajowej (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1365-7)

Żołnierze 1 kompanii 3 Wileńskiej Brygady Armii Krajowej w Turgielach. W środku, w płaszczu, dowódca kompanii Romuald Rajs „Bury” (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1370-3)

Akowcy i czerwonoarmiści w wyzwolonym Wilnie (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1385)

Żołnierze AK w czasie Akcji „Burza” we Lwowie (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1435-3)

(ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1436-2)

Gmach Politechniki we Lwowie, na dachu flagi polskie i radzieckie (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1436-3)

Żołnierze 9 Pułku Piechoty Legionów AK na Lubelszczyźnie (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1332-1)

1 sierpnia 1944

Zbliżanie się Armii Czerwonej, powstanie komunistycznego Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego oraz niekorzystne położenie geopolityczne Polski zmusiło kierownictwo AK i Polskiego Państwa Podziemnego do przeciwdziałania. Powrócono do koncepcji powstania, które miało przywrócić w kraju jawne, legalne władze państwowe. Militarnie skierowane było ono przeciwko hitlerowcom, politycznie zaś przeciwko ZSRR i polskim komunistom. Za dodatkowe okoliczności uznawano wycofywanie się wojsk niemieckich na Zachód, próby wezwania ludności Warszawy do budowy umocnień obronnych oraz obecność pod miastem pancernych czołówek radzieckich – w rzeczywistości znalazły się one tam pod koniec lipca, jednak w starciu z niemieckimi dywizjami pancernymi w rejonie Wołomina zostały rozbite, co spowolniło natarcie Armii Czerwonej. Liczyć należało się także z bojowymi nastrojami ludności Warszawy oraz szeregowych żołnierzy AK.

Żołnierze Zgrupowania „Radosław” na Woli (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1454-4)

Niemiecki transporter opancerzony („Jaś”, „Szary Wilk”) zdobyty przez powstańców 14 sierpnia, wykorzystywany m.in. w atakach na Uniwersytet Warszawki (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1514-2)

Barykada na ul. Tamka (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1522)

Jeńcy niemieccy (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1688-1)

Powstańcy z Ochoty po ewakuacji do Lasów Chojnowskich (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1253a-1)

Powstańcy na barykadzie (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1557)

(ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1536)

Powstanie miało rozpocząć się 1 sierpnia o godz. 17:00 (Godzina „W”, w rzeczywistości pierwsze starcia miały miejsce wcześniej). Po początkowych próbach ofensywy, w wyniku zaciekłego oporu Niemców i dużych strat, oddziały kierowane przez gen. Bora-Komorowskiego i dowódcę warszawskiej AK płk Antoniego Chruściela „Montera” przeszły do obrony. Niemcy prowadzili metodyczną ofensywę połączoną z bombardowaniem miasta i eksterminacją ludności cywilnej. Stalin nie wspomógł powstania, nie umożliwił także pomocy ze strony aliantów zachodnich. Dopiero w pierwszej połowie września oddziały 1 Armii Wojska Polskiego dowodzone przez gen. Zygmunta Berlinga podjęły (nieudaną) próbę forsowania Wisły i pomocy powstaniu. Niewielka pomoc radziecka nadeszła dopiero w ostatnich dniach walk. Oddziały AK z rejonów sąsiadujących z Warszawą podjęły działania zmierzające do udzielenia pomocy walczącemu miastu.

Żołnierze Zgrupowania AK „Kampinos”, którzy wspomagali powstańców warszawskich. W środku siedzi por. Adolf Pilch ps. Dolina, który przebił się wraz ze swoim oddziałem do Puszczy Kampinoskiej z Nowogródczyzny (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1228)

(ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1260-3)

(ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1258-2)

Żołnierze z Kampinosu w czasie walk na Żoliborzu (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1263)

3 października o godz. 2:00 płk Kazimierz Iranek Osmecki, upoważniony przez gen. Tadeusza Bora-Komorowskiego (od 30 września Naczelnego Wodza), podpisuje układ o zaprzestaniu działań wojennych w Warszawie. Armia Krajowa (wraz z innymi formacjami, m.in. Narodowymi Siłami Zbrojnymi i Armią Ludową) straciła prawie 17 tys. zabitych i zaginionych oraz 5 tys. rannych, straty ludności cywilnej Warszawy ocenia się na 120-180 tys. zabitych. W wyniku powstania i planowego niszczenia miasta przez hitlerowców większość Warszawy legła w gruzach.

Groby uliczne w czasie powstania (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 21-221)

Wymarsz oddziałów AK po kapitulacji (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 21-223)

3 października 1944

W związku z dostaniem się do niewoli gen. Bora-Komorowskiego Komendantem Głównym Armii Krajowej został gen. Leopold Okulicki „Niedźwiadek”. Kwatera Główna AK przeniesiona została do Częstochowy. 26 października nowy komendant wydał rozkaz zakończenia Akcji „Burza” prowadzonej (w formie nasilonej dywersji) na obszarze okupowanym przez Niemców.

19 stycznia 1945

Generał Leopold Okulicki wydaje w Częstochowie rozkaz likwidacyjny AK, zwalniając żołnierzy ze złożonej przysięgi. Daję Wam ostatni rozkaz. Dalszą swą pracę i działalność prowadźcie w duchu odzyskania pełnej niepodległości Państwa i ochrony ludności polskiej przed zagładą. Starajcie się być przewodnikami Narodu i realizatorami niepodległego Państwa Polskiego. W tym działaniu każdy z Was musi być dla siebie dowódcą – pisał. Rozwiązanie AK miało pozbawić NKWD pretekstu do represjonowania żołnierzy podziemia.

Spotkanie żołnierzy 2 Pułku Piechoty Legionów AK (Okręg Kielce-Radom) z żołnierzami radzieckimi, sierpień 1944 r. Przez chwilę mogli być „towarzyszami broni”… (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1327-1)

(ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1327-2)

(ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 37-1326)

Sam Okulicki, wraz z innymi przywódcami Polskiego Państwa Podziemnego, został aresztowany przez NKWD 27 marca 1945 r. w Pruszkowie. W czerwcu skazano go na 10 lat więzienia za działalność na zapleczu frontu radzieckiego (tzw. „proces szesnastu”). Zmarł 24 grudnia 1946 r. w więzieniu na Łubiance – oficjalnie przyczyną miał być atak serca, nie wyklucza się jednak morderstwa.

Zobacz też:

• 67 lat temu przeprowadzono udany zamach na Franza Kutscherę;
• Miliony dla zuchwałych.

http://www.pac1944.org/news/2012/stmnt.120216.htm

In the last few weeks some individuals have approached the Polish American Congress with a request to take a stand in causes that are close to their hearts. Some of those causes, however, seem to be polarizing the Polish American community because of the various opinions on the same matter.

The Polish American Congress is proud to bring together thousands of members nationwide representing various political views and preferences, however, we cannot satisfy all of them.

The issue of the terrible airplane crash in Smolensk, that took the lives of so many people, continues to be close to many individuals, and the many theories as to what happened that led to the tragedy remain a topic of vivid discussions since the crash.

The position of the Polish American Congress (PAC) in regard to the issues surrounding the Smolensk catastrophe had been discussed at the meeting of the PAC Council of National Directors in October 2011, when numerous discussions resulted in a recommendation that the PAC should not get directly or indirectly involved in the matter. The Polish American Congress continues to remain impartial in this matter.

Similarly, the Polish American Congress remains neutral in the issues pertaining to the Lux Veritatis Foundation’s application for rights to a digital broadcast in Poland.

We are certain that these important and sensitive issues, that Poland is experiencing at this time, will be resolved in a manner that takes into consideration the principles of democracy and freedom which so many worked so hard to achieve.

For nearly seventy years the Polish American Congress has been concerned with the welfare of Americans of Polish ancestry in political, religious, ethnic, educational, social and economic matters.

We also strongly believe in the Rule of Law, which dictates that every individual and entity – regardless of position, status, political or religious belief – has to follow the law as well as comply with rules and regulations established by society.

The Polish American Congress was a steadfast force in helping bring down the “Iron Curtain” of Communism.

The PAC was also instrumental in helping the Solidarity movement as well as helping Poland to become a member of NATO. We will continue assisting Poland in matters of similar significance, the best current example is the inclusion of Poland in the Visa Waiver Program.

Today, Poland is a sovereign country, a free and democratic nation,
governed by the rule of law. The government of Poland is chosen by its citizens in free elections. It should be left to the Polish Government to seek assistance when they deem it necessary.

Furthermore, the Polish American Congress is a non-partisan organization that practices this philosophy in dealing with elected officials in the United States. We apply the same principle of political neutrality in our relationship with Poland.

The Polish American Congress is taking a clear and decisive position by not interfering in Poland’s politics and not supporting any political party or its agenda. However, we greatly respect and support Poland’s democracy, and the will of the people who constitute the voting citizenry.

February 16, 2012

Grób Tadeusza Gajcego na warszawskich Powązkach Wojskowych (fot. Cezary Piwowarski, opublikowano na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa–na tych samych warunkach ver. 3.0).

Gajcy dorastał w Warszawie na Muranowie, w rodzinie robotniczej – jego ojciec był kolejarzem a matka akuszerką. Uczęszczał do elitarnego gimnazjum księży marianów na Bielanach, gdzie jego kolegą ze szkolnej ławy był m.in. syn podlaskich ziemian Wojciech Jaruzelski. Od najmłodszych lat wiele czytał, już przed wojną pisząc pierwsze wiersze, które pokazał m.in. Władysławowi Sebyle, Wojciechowi Bąkowi oraz Józefowi Łobodowskiemu, otrzymując od nich pochwały. Latem 1939 r. złożył swoje wiersze w redakcji tygodnika „Prosto z Mostu”, w okresie międzywojennym jednego z czołowych czasopism społeczno-kulturalnych o profilu narodowym. Miały być one drukowane jesienią tego samego roku w specjalnej wkładce poświęconej młodym poetom.

Spokojne życie nastolatka przerwał wybuch wojny. Podobnie jak wielu jego kolegów, we wrześniu 1939 r. nie został przyjęty do wojska, przeżył też nieudaną próbę ewakuacji na wschód mającą na celu formowanie nowych jednostek. W 1940 r. zdał maturę w ramach tajnych kompletów, podejmując następnie studia polonistyczne na podziemnym Uniwersytecie Warszawskim. W konspiracji związany był z Konfederacją Narodu, organizacją skupiającą środowiska sympatyzujące z przedwojenną endecją. Współpracował, a od listopada 1943 r. pełnił funkcję redaktora naczelnego, konspiracyjnego miesięcznika literackiego „Sztuka i Naród”, związanego z KN.

To właśnie na łamach tego pisma opublikował w 1942 r. swój debiutancki wiersz pt. Wczorajszemu. Jego wiersze publikował także „Biuletyn Literacki” oraz miesięcznik „Kultura Jutra”. Do najważniejszych utworów Gajcego powstałych w czasie okupacji zalicza się m.in. wiersze Uderzenie, Śpiew murów, Rapsod o Warszawie czy poemat Do potomnego. W podziemiu ogłosił dwa tomiki: Widma i Grom Powszedni. Jego poezja charakteryzuje się katastrofizmem, wyraźne jest też przeczucie tragicznej przyszłości.

1 sierpnia 1944 r., wraz ze swoim kolegą, poetą Zdzisławem Stroińskim, rozpoczął służbę w Dywizjonie Motorowym Komendy Obszaru Warszawa Armii Krajowej. W czasie powstania korzystał z pseudonimu „Karol Topornicki”. Wraz ze Stroińskim walczył na granicy Starego Miasta i Muranowa. 16 sierpnia obydwaj zginęli zawaleni gruzem w wysadzonej przez Niemców kamienicy przy ul. Przejazd 1/3 (obecnie ul. Andersa). W czasie powstania pośmiertnie odznaczono go Krzyżem Walecznych.

Ciało Gajcego ekshumowano wiosną 1946 r. Pochowany został w kwaterze powstańczej na Powązkach Wojskowych. 2 sierpnia 2009 r. prezydent Lech Kaczyński pośmiertnie odznaczył go Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. W tym samym roku nakładem Muzeum Powstania Warszawskiego ukazała się płyta Gajcy!, na której teksty młodego poety śpiewają m.in.: Kazik Staszewski, Dariusz Malejonek, Agressiva 69, Pogodno, Armia, Dezerter i Lech Janerka.

Źródło: rp.pl

Nocą, gdy miasto odpłynie w sen trzeci,
a niebo czarną przewiąże się chmurą,
wstań bezszelestnie, jak czynią to dzieci,
i konchę ucha t a k przyłóż do murów. 

Zaledwie westchniesz, a już cię doleci
z samego dołu pięter klawiaturą
w szumach i szmerach skłębionej zamieci
minionych istnień bolesny głos chóru. 

"Bluszczem głosów spod ruin i zgliszcz
pniemy się nocą na dachy i sen,
tobie, Warszawo, w snach naszych śnisz,
nucąc wrześniami żałobny nasz tren." 

- Biegłam rankiem po chleb do piekarni
(a chleba dotąd czekają tam w domu),
a ja leżę z koszykiem bezradnie,
tuż za rogiem, nie znana nikomu... 

- Właśnie ręką chwytałem za granat,
żeby czołgi przywitać nim celnie,
ziemia była spękana, zorana -
nagle świat mi się zaćmił śmiertelnie... 

- Myśmy obie wyniosły na noszach,
jeszcze kocem okryły mu nogi,
bo krzyczeli dokoła, że pożar...
Ja na świstku pisałam: "Mój drogi..." 

"Bluszczem głosów spod ruin i zgliszcz
pniemy się nocą na dachy i sen,
tobie, Warszawo, w snach naszych śnisz,
nucąc wrześniami żałobny nasz tren." 

Słuchaj tych głosów żałosnych żarliwie,
nim brzask poranny uciszy je w niebie
i nowe miasto w napiętej cięciwie
dni tryumfalnych na nowo pogrzebie. 

Słuchaj tych głosów, bo po to szczęśliwie
ocalon został w tragicznej potrzebie,
byś chleb powszedni łamał sprawiedliwiej
i żył za tamtych i za siebie lepiej. 

*

Jak nie kochać strzaskanych tych murów,
tego miasta, co nocą odpływa,
kiedy obie z greckiego marmuru -
i umarła Warszawa, i żywa.

Campaign Kickoff

NJ’s 9th Congressional District

www.blasebillack.blogspot.com

Date: Sunday, February 19, 2012

Time: 3:00-5:00 PM (Brief program at 4:15 PM)

Place: Johnny’s Bar

110 Ackerman Ave

Clifton, NJ (Botany Village)

RSVP via email: blasebillack@yahoo.com

RSVP is recommended, but not required.

Complimentary coffee and snacks will be provided.

Please support our members!

As we all know, successful legislation of this kind, and the resulting inclusion of Poland into the Visa Waiver Program (VWP) are long overdue. As Senator Mikulski said “A grandmother from Gdansk shouldn’t need a visa to visit her grandkids in Baltimore.”
Nonetheless, the outdated requirements that exclude Poland from the VWP still remain in effect despite U.S. tourists ability to travel visa-free to Poland since 1991. “This is an issue of fairness and equity for a longstanding friend and partner, Poland,” said Rep. Quigley. “Expansion of the Visa Waiver Program will improve our international diplomatic relationships, create jobs, stimulate the economy and strengthen national security. It’s time to expand outdated travel standards to include our proven allies.”
Last year the very same members of Congress introduced similar bills that, for various reasons, never faced a vote and never left the committees to which they were referred.

The new and improved bills introduced last week – a direct result of close cooperation between congressional offices and the Administration – address the flaws of the 2011 versions and broaden the scope of the legislation, making the provisions presented in H.R.3855 and S.2046, stronger and more feasible.

Specifically, this new legislation introduces basic, dual qualifying criteria for an aspiring country’s membership in the Visa Waver Program: a low overstay rate of three percent or less, as well as a three percent refusal rate. The refusal rate criterion, however, may then be increased from the required three percent to ten percent, on a country-by-country basis, where the aspriring country’s participation in the Program does not pose a threat to security, law enforcement or immigration laws. Furthermore, the applicant country would need to be cooperating with the U.S. in
fighting terrorism, as evaluated and recommended by the Secretary of the Department of Homeland Security.

The legislation also improves the way in which the refusal rate is calculated. According to proposed bills, the rate will no longer be calculated according to number of applications received but by the number of applicants. Meaning that the refusal rate will not be increased by those applicants that apply on multiple occasions and are continually refused a visa.

Here at the Polish American Congress (PAC), we strongly believe that, if passed and signed into the law, the legislation will finally allow for the inclusion of Poland into the Visa Waiver Program. Many Polish American
organizations, including the PAC, and members of Polonia community have been working hard to make this happen for years. Now we need to work together again in one more organized action. The day when all Polish citizens can visit their American relatives and friends without the hassle and cost of obtaining a tourist visa may be in the near future!
However, this will not happen without a strong and coordinated effort by the Polish-American community and its allies.
Take action now!

We ask the Leaders, Members and Friends of the Polish American community to make their best effort and contact by phone, letters, and the Internet the Congressional delegations of their respective states, in particular:
1. Please strongly urge your Representative and Senators to support the bill by becoming its co-sponsor (if they are not already),
2. Urge your Representative and Senators to vote for the passage of the bill when it comes for a vote,
3. Make sure to express your gratitude to those Legislators from your state who already showed their support and signed up as bill’s co-sponsors. They would like to hear from you and will appreciate your support, AND
4. Show your support for the H.R.3855 bill at POPVOX (https://www.popvox.com/bills/us/112/hr3855). POPVOX is an
online platform that allows individuals and organizations to make their voice heard in connection to a specific legislative initiative or campaign. Even if you signed the Petition by the Polish American Congress last year, please make sure to show your support again for the recently introduced H.R.3855. It is a different piece of legislation!

BILL IN THE U.S. HOUSE OF REPRESENTATIVES:

H.R. 3855: Visa Waiver Program Enhanced Security and Reform Act
Sponsor: Rep. Mike Quigley [D-IL] (introduced 1/31/2012)
Cosponsors (As of February 6, 2012)
Rep. Gary L. Ackerman [NY-5]
Rep. Dan Burton [IN-5]
Rep. Steve Chabot [OH-1]
Rep. Mario Diaz-Balart [FL-21]
Rep. Robert J. Dold [IL-10]
Rep. Michael G. Grimm [NY-13]
Rep. Brian Higgins [NY-27]
Rep. Marcy Kaptur [OH-9]
Rep. Adam Kinzinger [IL-11]
Rep. Dennis J. Kucinich [OH-10]
Rep. Daniel Lipinski [IL-3]
Rep. Gregory W. Meeks [NY-6]
Rep. Christopher S. Murphy [CT-5]
Rep. David Rivera [FL-25]
Rep. Ileana Lehtinen [FL-18]
Rep. Janice D. Schakowsky [IL-9]
Rep. Aaron Schock [IL-18]
Rep. John Shimkus [IL-19]
Rep. Edolphus Towns [NY-10]
Latest Action: (1/31/2012) Referred to the House Committee on the Judiciary.

BILL IN THE U.S. SENATE:

S.2046: Visa Waiver Program Enhanced Security and Reform Act
Sponsor: Sen. Barbara A. Mikulski [D-MD] Sen. Mark S. Kirk [R-IL] (introduced 1/31/2012)
Cosponsors (As of February 6, 2012)
Senator Mark Begich [AK]
Senator Roy Blunt [MO]
Senator Sherrod Brown [OH]
Senator Benjamin L. Cardin [MD]
Senator Mark S. Kirk [IL]
Senator Amy Klobuchar [MN]
Latest Action: 1/31/2012 Referred to the Committee on the Judiciary.

Let your Member of Congress know that you, and voters like you, support Poland’s inclusion in the Visa Waver Program!

Also, please be sure to pass along this information to anyone interested in this important issue and encourage him or
her to actively support the legislation!

WHERE TO FIND MORE INFORMATION:
About the bill: http://thomas.loc.gov and enter bill number: H.R.3855 or S.2046
About your Representatives: www.house.gov or by calling (202) 224-3121
About your Senators: www.senate.gov or by calling (202) 224-3121

Thank you again for your continuing support!

Polish American Congress
1612 K Street NW, Suite 410
Washington, DC 20006
Tel: (202) 296-6955
Fax: (202) 835-1565
www.PAC1944.org
FaceBook: http://www.facebook.com/pages/Polish-American-Congress/120229074657

Wisława Szymborska 1923-2012 (zdjęcie wykonano 1 lipca 2010 r. na targach książki w Pradze, autor: Juan de Vojníkov, opublikowano na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach ver. 3.0). Wisława Szymborska urodziła się 2 lipca 1923 r. w Prowencie koło Kórnika, gdzie jej ojciec Wincenty pracował jako zarządca dóbr hrabiego Władysława Zamoyskiego. Gdy przyszła poetka miała kilka lat, jej rodzina przeprowadziła się do Krakowa, z którym to miastem pisarka była silnie związana przez całe życie. Tu spędziła dzieciństwo i okres II wojny światowej, w czasie której uczestniczyła w tajnych kompletach. W 1946 r. podjęła studia na Uniwersytecie Jagiellońskim (najpierw polonistyka, później socjologia), których jednak nie ukończyła. Następnie rozpoczęła pracę w dwutygodniku oświatowym „Świetlica Krakowska”, gdzie m.in. wykonywała ilustracje.

Debiutowała w marcu 1945 r. wierszem Szukam słowa wydrukowanym w „Dzienniku Polskim”. W 1949 r., jej debiutancki tomik nie został przyjęty do druku. Trzy lata później opublikowała tomik Dlaczego żyjemy, utrzymany w obowiązującym kanonie socrealistycznym. Pisarka do 1966 r. należała do PZPR.

W 1957 r. poetka wydała tomik wierszy pt. Wołanie do Yeti, który jest uznawany za rzeczywisty początek jej kariery. Wówczas narodził się także specyficzny styl liryczny autorki. Od 1953 do 1981 r. Szymborska była członkiem redakcji „Życia Literackiego” – jednego z najważniejszych tygodników literacko-społecznych w powojennej historii prasy polskiej. W drugiej połowie lat 50. nawiązała kontakty z paryską „Kulturą”. W 1976 r. podpisała list 59, będący głosem protestu przeciwko planowanym zmianom w konstytucji PRL.

Do jej najważniejszych publikacji należą także tomiki wierszy: Sto pociech (1967), Ludzie na moście (1986), Koniec i początek (1993) czy Dwukropek (2005). Jej poezję tłumaczono na 42 języki obce. Sama autorka pisała jednak stosunkowo mało – opublikowała łącznie ok. 350 wierszy.

Szczytem kariery Wisławy Szymborskiej było przyznanie jej w 1996 r. literackiej Nagrody Nobla za poezję, która z ironiczną precyzją pozwala historycznemu i biologicznemu kontekstowi ukazać się we fragmentach ludzkiej rzeczywistości. Ponadto została odznaczona Orderem Orła Białego (2011), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1974) oraz Złotym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis.

Źródło: wiadomosci.gazeta.pl