Zmarł Henryk Mikołaj Górecki/Henryk Mikołaj Górecki died today

Polish classical composer Gorecki dies at 76

By MONIKA SCISLOWSKA, Associated Press Monika Scislowska, Associated Press Fri Nov 12, 2:22 pm ET

WARSAW, Poland (AP) — Polish composer Henryk Mikolaj Gorecki, famous for his “Symphony of Sorrowful Songs,” including one about a woman who was held prisoner by the Gestapo, died Friday following a serious illness. He was 76.

Gorecki died in the cardiology ward of a hospital in his home city of Katowice in southern Poland, Joanna Wnuk-Nazarowa, the director of Polish Radio orchestra in Katowice, told The Associated Press.

The composer was suffering from a number of ailments, chiefly a lung infection, she said.

Wnuk-Nazarowa said she and another Polish composer, Krzysztof Penderecki, had visited Gorecki in the hospital on Wednesday.

“Penderecki insisted on seeing him,” Wnuk-Nazarowa said. “We tried to joke, make plans for the future. Penderecki promised he would direct (Gorecki’s) ‘Beatus vir’ for the 80th birthday” that both would celebrate in 2013.

The work was commissioned by Archbishop Karol Wojtyla before he became Pope John Paul II to mark 900 years since the death of Roman Catholic martyr, Stanislaw, bishop of Krakow — whom Pope John Paul II later made a saint. The composition, completed in 1979, is a psalm for baritone, choir and orchestra.

Gorecki was best known internationally for his Symphony No. 3, Opus 36, for a soprano and orchestra — the “Symphony of Sorrowful Songs” — which was published in the United States in 1992. It later became a best-selling recording, reaching the top of the classical music charts in both the U.S. and the U.K. It also reached number six on the mainstream UK album chart.

Although his early works were more avant-garde, Gorecki was later influenced by traditional Polish music and themes of his nation’s history, as reflected in works such as the “Symphony of Sorrowful Songs.”

Its three movements contain soprano parts about Mary, the mother of Jesus; a female Polish prisoner held by the Gestapo during the Second World War, and a Polish folk song about a mother searching for her dead son. The second song is based on a prayer that was found inscribed by the prisoner on the wall of her cell in a German Nazi police prison in occupied southern Poland.

In awarding him an honorary fellowship in 2008, Cardiff University praised Gorecki for “his independence of thought and independence of spirit. His work is grounded in a profound humanity and is rooted in the folk and religious culture of his native Poland.”

Gorecki was born Dec. 6, 1933, in Czernica, near Rybnik in the coal mining Silesia region in southern Poland.

In 1960 he graduated from the State Higher School of Music in Katowice, where he studied composition. Eight years later he joined the faculty and was its head from 1975 to 79.

His music uses simple harmony, minimal means and repetition in a style often called the “New Simplicity.”

Conductor Antoni Wit said that Gorecki did not compose much in recent years, even though he knew his works would be welcome.

“He refrained from writing at times when he believed he did not have anything important to write,” Wit told the PAP agency. “He did not care about so-called career.”

Last month, in his hospital bed, he received Poland’s highest distinction, the Order of the White Eagle, bestowed by President Bronislaw Komorowski.

The composer is survived by his wife, piano teacher Jadwiga; his daughter, pianist Anna Gorecka-Stanczyk; and his son, composer Mikolaj Gorecki.

Plans for the funeral were not immediately announced.

Zmarł Henryk Mikołaj Górecki

wczoraj, 11:48 Źródło: PAP

Jeden z najwybitniejszych współczesnych kompozytorów Henryk Mikołaj Górecki nie żyje. Autor słynnej III Symfonii “Pieśni żałosnych” zmarł dzisiaj po ciężkiej chorobie w szpitalu Katowicach. 6 grudnia skończyłby 77 lat.

Informację o śmierci kompozytora, podaną przez portal gazeta.pl, potwierdziła PAP dyrektor Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach Joanna Wnuk-Nazarowa.

Dowiedz się więcej o Henryku Mikołaju Góreckim

Powiedziała, że w środę razem z innym wybitnym kompozytorem Krzysztofem Pendereckim odwiedziła Góreckiego w szpitalu. – Prof. Penderecki koniecznie chciał się z nim zobaczyć. Staraliśmy się żartować, robić plany na przyszłość. Penderecki obiecał, że będzie dyrygował jego “Beatus vir” – powiedziała Wnuk-Nazarowa.

Henryk Mikołaj Górecki urodził w Czernicy koło Rybnika (Śląskie). Studiował kompozycję u Bolesława Szabelskiego w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Katowicach (obecnie to Akademia Muzyczna). Był profesorem tej uczelni, w latach 1975-1979 pełnił funkcję rektora.

Jest laureatem wielu międzynarodowych konkursów kompozytorskich. Otrzymał kilkanaście honorowych doktoratów uczelni krajowych i zagranicznych. Światową sławę przyniosła mu skomponowana w 1976 r. III Symfonia “Pieśni żałosnych”, która po wydaniu w Stanach Zjednoczonych osiemnaście lat później osiągnęła wielki sukces komercyjny (ponad milion egzemplarzy sprzedanych na całym świecie).

W latach 80. zaczął tworzyć utwory sakralne o głęboko lirycznym charakterze, zwrócił się też ku korzeniom muzyki polskiej, a szczególnie jej nurtowi ludowemu. W ostatnich latach komponował m.in. dla słynnego amerykańskiego kwartetu smyczkowego Kronos Quartet.

Do najważniejszych utworów Góreckiego należą: “Epitafium”, “Genesis I-III”, “Trzy utwory w dawnym stylu”, “Refren na orkiestrę”, “Muzyka staropolska”, “Ad Matrem”, II Symfonia “Kopernikowska”, “Beatus vir”, “Koncert na klawesyn i orkiestrę smyczkową”, “Miserere”, “Recitativa i ariosa – Lerchenmusik”, “Totus Tuus”, I Kwartet smyczkowy “Już się zmierzcha”, II Kwartet smyczkowy “Quasi una fantasia”, “Małe requiem dla pewnej Polki” na fortepian i 13 instrumentów, “Pieśń Rodzin Katyńskich”.

Kompozytor został wyróżniony m.in. Orderem św. Grzegorza Wielkiego – najwyższym odznaczeniem papieskim, jakie może otrzymać osoba świecka. To czwarte w hierarchii odznaczenie papieskie, przyznawane za szczególne zasługi dla Kościoła. Górecki jest też laureatem nagrody metropolity katowickiego “Lux ex Silesia” (Światło ze Śląska) oraz honorowym obywatelem Katowic, Rybnika i Bielska-Białej.

W październiku tego roku otrzymał najwyższe polskie odznaczenie – Order Orła Białego. Uroczystość odbyła się w klinice kardiologicznej w Katowicach-Ochojcu, gdzie Górecki leżał na oddziale intensywnej opieki medycznej. Odznaczenie wręczył mu szef prezydenckiej kancelarii Jacek Michałowski, w obecności żony prezydenta Anny Komorowskiej. Planowano, że uroczystość odbędzie się w Warszawie, jednak ciężka choroba przykutego do łóżka kompozytora przekreśliła te plany.

Zmarł Henryk Mikołaj Górecki

Wybitny kompozytor Henryk Mikołaj Górecki nie żyje. Autor słynnej III Symfonii “Pieśni żałosnych” zmarł dzisiaj po ciężkiej chorobie w szpitalu Katowicach. Miał 76 lat.

Mistrz niechętnie zabierał głos publicznie, podkreślał, że mówi za niego jego muzyka. Eksperci oceniają, że choć Górecki tworzy muzykę zakorzenioną w polskiej kulturze, to dzięki jej głębi i uniwersalnemu przesłaniu, a także równowadze rzemiosła i treści, trafia ona do odbiorców na całym świecie.

Henryk Mikołaj Górecki urodził się 6 grudnia 1933 roku w Czernicy k. Rybnika. Tak wspomina swoje dzieciństwo: “Nie otaczała mnie żadna muzyka. Miałem dwa lata, kiedy umarła moja matka, która grała na fortepianie. Z dzieciństwa pamiętam szpital i operacje, które przechodziłem. Potem wybuchła wojna”.

W 1952 roku w wieku 19 lat, a więc bardzo późno, rozpoczął naukę muzyki w Szkole Muzycznej w Rybniku, by trzy lata później przenieść się do Katowic i rozpocząć studia w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej (PWSM) w klasie kompozycji Bolesława Szabelskiego.

W 1958 r. zadebiutował na Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Współczesnej “Warszawska Jesień”, zwracając uwagę publiczności i międzynarodowej krytyki, uznającej go za jednego z najbardziej radykalnych, bezkompromisowych i awangardowych kompozytorów.

“Góreckiego droga do piękna” – przeczytaj nasz wywiad z Henrykiem Góreckim

W 1959 r. otrzymał I nagrodę na II Biennale Młodych w Paryżu za I Symfonię “1959”. Rok później ukończył studia kompozytorskie z najwyższym wyróżnieniem w PWSM w Katowicach i wyjechał na studia podyplomowe do Paryża. Następne lata przynoszą kolejne ważne utwory w dorobku kompozytora, ugruntowujące jego międzynarodową pozycję jako jednego z najbardziej oryginalnych twórców lat sześćdziesiątych, kładącego podwaliny pod funkcjonujące w świecie muzycznym pojęcie “polskiej szkoły kompozytorskiej”.

W 1965 r. związał się z PWSM w Katowicach – obecnie to Akademia Muzyczna im. K. Szymanowskiego. Od 1968 był jej wykładowcą, od 1972 na stanowisku docenta; uczył czytania partytur, instrumentacji i kompozycji. W 1975 r. został rektorem tej uczelni i funkcję tę pełnił przez cztery lata. W 1977 r. otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego.

Światową sławę przyniosła mu III Symfonia pieśni żałosnych, dla której inspiracją stała się ludowa piosenka powstańców śląskich. Skomponowana w 1975 roku Symfonia, po osiemnastu latach od powstania, dzięki nagraniu zespołu London Sinfonietta pod dyrekcją Davida Zinmana z towarzyszeniem amerykańskiej śpiewaczki Dawn Upshaw rozeszła się w ponadmilionowym nakładzie na całym świecie, wchodząc do kanonu arcydzieł muzyki symfonicznej XX wieku. Po tym sukcesie muzyka Góreckiego stała się obecna na największych estradach sal koncertowych i w rozgłośniach radiowych świata.

W latach osiemdziesiątych Górecki wycofał się z życia publicznego. Zaczął tworzyć utwory sakralne o głęboko lirycznym charakterze, zwrócił się też ku korzeniom muzyki polskiej, a szczególnie jej nurtowi ludowemu. Rozpoczął współpracę z wybitnym amerykańskim Kronos Quartet, komponując utwory, które zespół wykonywał później jako pierwszy. Podczas jednej z wizyt w Polsce muzycy Kronos Quartet mówili, że dla Góreckiego każda nuta jest wszechświatem.

“Jeszcze podczas studiów, w czasie jednej z rozmów zapytałem profesora, dlaczego każdy z jego powstających wówczas utworów wnosi nową, tak różną od poprzedniej, estetyczną i brzmieniową jakość, której jednak profesor następnie nie rozwija i nie wykorzystuje w utworach kolejnych. Odpowiedział wtedy: pewnie mógłbym się powtarzać i napisać jeszcze pięć Zderzeń i pięć Refrenów, jak czynią to inni, jednak muszę iść dalej” – wspominał jego przyjaciel, b. rektor Akademii Muzycznej w Katowicach, prof. Eugeniusz Knapik.

“Twórczość Góreckiego jest niczym ogromny głaz, który leży na naszej drodze i zmusza nas do wysiłku duchowego i emocjonalnego” – dodał.

 

Henryk Mikołaj Górecki nie żyje

Łukasz Kałębasiak

2010-11-12, ostatnia aktualizacja 2010-11-12 12:40

– Nim umrę, chciałbym się dowiedzieć, co to jest muzyka – powiedział kiedyś Henryk Mikołaj Górecki. Nie dowiemy się już, czy dotarł do tej wiedzy. Wybitny kompozytor zmarł w piątek w Katowicach. Miał 77 lat.

Rozgłos przyniosła mu III Symfonia pieśni żałosnych, co w dużej mierze zawdzięcza Brytyjczykom. To oni w latach 90. odkryli dla świata polskiego kompozytora. A wszystko za sprawą utworu, który powstał w połowie lat 70. na zamówienie rozgłośni Suedwestfunk w Baden-Baden. Na marginesie dodajmy, że w trzeciej jego części kompozytor wykorzystał opracowanie opolskiej melodii ludowej ze zbiorów Adolfa Dygacza, zaś symfonię zadedykował żonie. Mowa o pianistce Jadwidze Rurańskiej, z którą pobrali się w 1959 roku.

Swego czasu polski kompozytor trafił także na listę geniuszy sporządzoną przez brytyjski dziennik “The Telegraph”. Twórca słynnej III Symfonii znalazł się na 32. miejscu i wyprzedził m.in. Placido Domingo, Leonarda Cohena, Davida Bowiego czy Meryl Streep. Na 32. miejscu wspólnie z Góreckim uplasował się Prince – ikona popkultury. – Papier wszystko wytrzyma, nawet różne głupoty. Ja mam swój ranking dwudziestowieczny, jeżeli bym się w nim umieścił to na trzecim miejscu – komentował żartobliwie rewelacje brytyjskiego dziennika.

Henryk Mikołaj Górecki przyszedł na świat 6 grudnia 1933 roku w Czernicy, niewielkiej miejscowości między Rybnikiem a Rydułtowami. – Nikt sobie czasu i miejsca urodzenia nie wybiera. Otrzymany czas musisz godnie przeżyć, a miejsce szanować i być za nie odpowiedzialny – przyznał przed laty. Był niemal skazany na muzykę. Talent odziedziczył po rodzicach. Jego mama grywała na fortepianie, także ojciec pracę na kolei łączył z amatorskim muzykowaniem. Muzyczny talent powędrował także do kolejnych pokoleń. Córka państwa Góreckich Anna jest pianistką, zaś jej brat Mikołaj kompozytorem. Także wnuki – Emilka i Jaś Stańczykowie grają na skrzypcach.

Górecki ma na koncie wiele wyróżnień. Jest Honorowym Obywatelem Miasta Rybnika, Ostrowica Świętokrzyskiego (stąd pochodzi jego żona), Zakopanego i Katowic. W rocznicę 70. urodzin otrzymał tytuł doktora honoris causa katowickiej Akademii Muzycznej. Tytułem doktora h.c. uhonorowały go już wcześniej: Akademia Teologii Katolickiej w Warszawie, Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Jagielloński, a także uczelnie amerykańskie i kanadyjska.

Od września Górecki przebywał w szpitalu. W październiku otrzymał najwyższe polskie odznaczenie – Order Orła Białego. Kilkuminutowa ceremonia odbyła się w klinice kardiologicznej w Ochojcu, gdzie ciężko chory artysta przebywał na oddziale intensywnej terapii.

Nim umrę, chciałbym się dowiedzieć, co to jest muzyka – sylwetka Henryka Mikołaja Góreckiego | Alfabet Henryka Mikołaja Góreckiego

http://muzyka.onet.pl/10180,1522653,wywiady.html

http://muzyka.onet.pl/0,2233918,newsy.html

http://wiadomosci.onet.pl/regionalne/slask/zmarl-henryk-mikolaj-gorecki,1,3784580,region-wiadomosc.html

http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80273,8649848,Henryk_Mikolaj_Gorecki_nie_zyje.html

http://www.nytimes.com/2010/11/13/arts/music/13gorecki.html?_r=1&hpw

http://www.youtube.com

Speak Your Mind

*